Pierre-Simon de Laplace

Fransız Gökbilimci, Matematikçi – Bilim Adamı Pierre-Simon de Laplace

Doğum           : 1749

Ölüm              : 1827

16 yaşındayken Caen Üniversitesi’ne giderek matematiksel becerisini kanıtladı. Daha sonra ünlü matematikçi d’Alembert’in aracılığıyla Ecole Militaire de profesör olarak bulundu. Matematiğe dair çalışmaları içerisinde en önemlisi olan “Laplace Operatörü” (Operator Laplacian) teoremi buldu.

Çalışmaları

1773’te Mecanique Clesete’e (Gök Mekaniği) yönelerek, Newton Çekim gücü yasasına istinaden güneş sistemindeki kararlılığı kanıtlamayı amaçladı. 1870 yılında Jüpiter ve Satürn’ün güneş sistemindeki hareketleri ile Ay’ın hareketlerinde fark edilebilir bir düzensizlik olduğunu, bunun nedeninin de dayanıklı denge sorunu olduğunu gösterdi. Bunun yanı sıra, 1796 yılında güneş sisteminin kökeninin bulut gibi bir yığından oluştuğu varsayımının (nebüler hipotez) yer aldığı, Exposition Du Systeme Du Monde  (Yeryüzü Sisteminin Anlatımı) ismindeki astronomi tarihi kitabını yayımladı. Bu teori daha önce (1755) Immanuel Kant tarafından da ortaya atıldığından “KantLaplace” hipotezi adıyla da belirtilir.

Ayna gelgit teorisine temel yönleriyle katkıda bulundu. Yaptığı araştırmalarının sonuçlarını, Traite de mecanique celeste (Gök Mekaniği) 1799-1825; 5 cilt, ismindeki kitabında topladı. 1785 yılında Bilimler Akademisi‘ne üye olarak seçildi. Aynı yıl “Laplace Eşitliği” adlı matematik teorisini tanıttı.

1799 yılında Napolyon hükümetinin içişleri bakanlığına, Senatonun üyeliğine ve 1803 yılında senato başkan yardımcılığına atandı. 1814 yılında Theori Analitik Sur Les Probalite (Olasılık Problemleri Üzerine Felsefi Araştırma) adlı eserini yayımladı. Bu eserinde “Laplace Dönüşümü (Transformation du Laplace) teoremini açıkladı.

1815 yılında Kral XVIII. Louis onu Marki, soylu unvanıyla onurlandırdı. 1816 yılında Fransız Akademisi’ne üye oldu ve 1817’de başkan seçildi.