Nikita Kruşçev (Khrushchev)

Sovyet Devlet AdamıNikita Kruscev (Khrushchev)

Doğum        : 1894

Ölüm          : 1971

Tam Adı     : Nikita Sergeyeviç Kruşçev

Bir kömür madeni işçisinin oğludur. Gençliğinde fabrika ve maden işçiliği yaptı. Devrimde Kızıl Muhafızlara, 1918’de Komünist Parti’ye katıldı. İç Savaş sırasında Kızıl Ordu’da görev yaptı. Harkov Üniversitesi İşçi Fakültesi’ne, Ukrayna Komünist Partisi’ne girdi Stalin Endüstri Akademisi’nde (Moskova) mühendislik eğitimi gördü (1921-1931). Komünist Partisi Merkez Komitesi (1934), Yüksek Sovyet üyeliğine (1937) seçildi. Bunu Politbüro üyeliği izledi (1938). Stalin tarafından Ukrayna Komünist Partisi genel sekreterliğine atandı. İkinci Dünya Savaşı’nda Ukrayna endüstrisi tesislerini doğuya taşıma görevini üstlendi. Stalingrad’ı (şimdi Volgograd) savunanlardan biri oldu. 1943’te korgeneralliğe yükseltildi.

1952’de, SSCB Komünist Partisi Kongresi’nde Politbüro’ya seçildi ve Merkez Komitesi sekreterliğini üstlendi. Stalin’in ölümüyle (1953), Komünist Parti birinci Sekreterliği’ne getirilerek liderlik konumuna yükseldi. İç ve dış politikada yenileşmeye karşı çıkan liderlerle ters düştü. Başbakan G. Malenkov‘un çekilmesini sağlayarak, Nikoloy Bulganin‘in başbakan olmasını destekledi (1955). Bulganin ile birlikte Yugoslavya, Batı ülkeleri, Hindistan, Birmanya, Afganistan gezilerine katıldı.

1956’da 20. Komünist Parti Kongresi’nde Stalini şiddetle eleştiren konuşması, Parti içi muhalefetin tepkisiyle karşılaştı. Tasfiye tehlikesini, Genelkurmay Başkanı G. Jukov‘un desteğiyle atlattı. 1958’de konumunu pekiştirdi. Dış politikada, Batı dünyasıyla barış içinde yaşama (Co Exitence) ilkesini benimsedi. Ancak, Macaristan’a yapılan askeri müdahale (1956), bu girişimini zedeledi. Çin ile ideolojik anlaşmazlık, dış politikada sorun yaratan bir başka olay oldu. ABD gezisinde (1959), silahsızlanmayı gündeme getirdi. ABD Başkanı J.F. Kennedy ile görüşmeler (1961-1962) Küba bunalımıyla sonuçsuz kaldı.

1963’te Batılılar ve ABD ile imzaladığı Stratejik Silahları Sınırlandırma Antlaşması (SALT) dış politikada saygınlığını artırdı. Döneminde, uzay çalışmaları en başarılı çağını yaşadı (1957’de dünyanın ilk uydusu Sputnik fırlatıldı, 1959’da aya ilk roket indirildi. 1961 ‘de ilk insanlı uydu dünya çevresinde yörüngeye sokuldu). İçeride, özellikle tarımda verimsizlik (1963-1964), Stalin dönemi muhalefetinin tam temizlenememesi, parti içi darbede önemli rol oynadı (1964). Sağlık nedeniyle görevden ayrıldığı öne sürüldü.

Nikita Kruşçev (Khrushchev) Belgeseli