Karacaoğlan

Şairkaracaoglan kimdir

Doğum           : 1606 (Tahmini)

Ölüm              : 1679 (Tahmini)

XVII. yüzyıl dönemi halk şairlerinden Karacaoğlan’ın hayatı hakkında çok fazla bilgi bulunmamaktadır. Çukurova bölgesinde yaşadığı, 1606’da doğduğu ve 1679’da öldüğü tahmin edilmektedir.

Akşehirli Hoca Hamdi Efendi’nin yazmış olduğu anılarında Karacaoğlan’dan bahsedilerek; Asıl isminin Hasan olduğu, annesini erken yaşta kaybettiği, beş yaşındayken babasının askere alındığı ve asla geri dönmediği ifade edilir. Ayrıca yine bu anılarda Osman Ağa isimli birinin onu evlatlık olarak yanına aldığı ifade edilir.

Osman Ağa, Karacaoğlan’ı köydeki sağır ve dilsiz bir kızla evlendirmek ister; Ancak o bu evliliği istemez. Diğer yandan Karacaoğlan’ın Kozanoğulları ile yaşadığı sorunlar nedeniyle kız kardeşiyle birlikte Çukurova’dan Bursa’ya göç ettiği söylenir. Gidişinde babasında yaşadığı gibi askere gidip geri gelememe korkusunun da etkili olduğundan bahsedilir. Eserlerinden anlaşıldığı üzere, Bursa’da düzenli bir yaşam sürmüş ve evlat acısı çekmiştir.

Hayatının çoğunu Çukurova, Maraş ve Antep etrafında geçirdiği tahmin edilir. Hayatı hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak için şiirlerinin incelenmesi gerekmektedir. Nerede yaşamını yitirdiği dahi tam olarak bilinmemektedir. İçel’in Mut Bölgesinde mezarı olduğu tahmin edilir.

Eserlerinin Özellikleri

Şiirlerinde genellikle; aşk, doğa, ayrılık ve ölüm konularından bahseder. Akıcı bir Türkçe ile söylediği şiirlerinde günlük konuşma dilini kullanmayı ve Divan Edebiyatından uzak durmayı tercih etmiştir. Ayrıca şiirinde bulunduğu yöreye ait kelimeler de kullanmış olup, Arapça ve Farsça kelimelerden kaçınmıştır. Eserlerinde gerçeklik dikkat çeker.

Karacaoğlan‘ın yaşam sevgisinin kaynağında güzellik, aşk ve doğa tutkusu önem arz eder. Şiirlerinde sıklıkla kadınlardan ve sevgiliden bahseder. Ayşe, Elif, Döndü, Esma, Emine, Hatice en çok bahsettiği kadın adlarıdır. Bu yönüyle tek bir kişiye bağlı olmadığını ortaya çıkarmıştır. Şiirlerinde 11’li (6 + 5), 8’li (4 + 4) hece ölçülerini kullanmıştır. Bu sayede ezberlenmeleri daha kolay olmuş, bu şekilde günümüze kadar ulaşmıştır. Şiirlerinde sıklıkla mecaz ifadeler kullanmıştır.

Bunlar gibi birçok özelliğiyle ondan sonra gelen pek çok ozana örnek olmuştur. Çok sayıda şiiri beste haline getirilmiştir. 1920’den günümüze yapılan çalışmalar sonucunda 500 civarında eseri ortaya çıkmıştır.

Karacaoğlan Belgeseli