Friedrich Schiller

Alman Şair ve YazarFriedrich Schiller

Doğum           : 1759

Ölüm              : 1805

Tam Adı        : Johann Christophe Friedrich von Schiller

Babası cerrahtır. Württemberg dükünün önerisi sonucunda çocuğunun hukuk ve tıp alanlarında eğitim alması gerektiğini kabul etmek durumunda kaldı (Karlschle, Stuttgart). Büyük yazarların eserlerini okuyarak, JJ. Rousseau‘ya hayranlık duydu. Özgürlüğe duyduğu sevgi ile insanlığın yüce değerlerini ararken şiirlerine başladı (1782).

Sanat Hayatı

1782 yılında Die Rauber (Haydutlar) isimli ilk çalışmasını tamamladı. 13 Ocak’ta coşkulu bir seyirci kalabalığının önünde sahne alan bu çalışması, özgürlük yandaşları üzerinde geniş bir yankı uyandırsa da; eserin konu aldığı Karl Eugen’in kızgınlığına sebep oldu. Bunun sonucu olarak da o bölgeden uzaklaşmak zorunda kaldı. Leipzig ve Dresden’de yazılarına devam etti: Kabale und Liebe (Hile ve Aşk, oyun) 1784, Don Carlos (oyun) 1787.

İki yıl sonra, Jena Üniversitesi tarih bölümü öğretim üyesi oldu (1798) ve Fransız Devrimi’ni büyük bir ilgi ile izlemesine rağmen, sezgisi sonucunda hayal kırıklığına uğrayacağını anladı. Beethoven‘ın bestesiyle (9. Senfoni) ölümsüzleşecek olan Lied an Clie Frue (Sevince Övgü) şiiri de bu dönemin ürünlerinden biridir (1785). Aynı dönemde, kişiliğinin zenginleşmesini sağlayan sanat ve düşünce adamları (Herder, Wieland, 1794 yılında Goethe) ile yakın ilişkiler kurdu.Sağlığını tehlikeye atan önemli bir karaciğer hastalığına yakalandı (kış 1790-1791).

Bu dönemin Başlıca Eserleri Şunlardır:

  • Geschichte des Dreissigjührigen Kriegs (Otuz Yıl Savaşı Tarihi) 3 cilt, 1791-1793;
  • Über den Grund des Vergnügens an Tragischen Gegestanden (Trajik Nesnelerden Duyulan Zevkin Nedenleri Üzerine) 1794;
  • Über Clie Tragische Kunst (Tragedya Sanatı Üzerine) 1792;
  • Über Anmuth und Würde (İncelik ve Onur Üzerine) 1793;
  • Briefe über die Âsthetishe Erziehung des Menschen (İnsanın Estetik Eğitimi Üzerine Mektuplar) 1795;
  • Über naive und Sentimentalische Dichtung (Arıtılmış ve Duygusal şiir Üzerine) 1795 vb.

1799 yılında Weimar’a yerleşmesinin ardından GoetheSchiller ilişkisi köklü bir işbirliğine (Horen dergisinin yayınında iş ortaklığı) dönüşmüş ve bu dostluk ölümüne dek sürmüştür. Bu şekilde de Alman edebiyatını besleyen kaynaklardan biri geliştirilmiştir (Balad şiirinin olgunlaştırılması). Schiller‘in (1781-1796) eserlerinde tarih, felsefe ve estetik konularına önem verdiği, eserler listesinden büyük oranda anlaşılmaktadır.

Schiller’in Sanat Anlayışı

Yazarın fikirlerinin odağı, “güzel” ve “iyi” kavramlarını aydınlatmak ve onları elitizm ile açığa çıkarmaya çalışmaktır. Biri estetiğin, diğeri ahlakın temel ilkesi ve amacı olan bu iki kavram, ona hayat boyu zorluk çıkaran temel sorunlar olmuştur. Aradığı kavramların kaynağını aşkta bulan şair (Liebe), insanın kendini geliştirmesini şart koşan bir şekilde sanat ve güzelliğin gerekliliğine önem verir.

1796 yılından başlayıp ölümüne kadar yalnızca on yıl süren olgunluk döneminde şair, hem gençliğinin bitmez tükenmez pınarını şiire döktü, hem de şiire düşünce temelini ekleme çabası gösterdi (Gedankenlyrik). Balad şiir türüne özel dikkat gösterdi.

Bu dönemin başlıca oyunları:

  • Wallenstein (üçlemesi) 1800,
  • Maria Smart (1801),
  • Die Braut von Messina (Messinalı Gelin) 1803,
  • Die Jungfrau von Orleans (Orleanslı Kız) 1801;
  • Wilhelm Tell (1804);

Bütün bu eserler dilimimize çevrilmiştir.

Yaşarken toplanan şiir kitapları:

  • Gedichte, 2 cilt, 1800-1803. (Bütün eserleri iki yüz yıldır çeşitli versiyonlarda okuyucuya sunulmuştur).
  • Hemen hemen tüm oyunları, birçok kez filme alınıp sinema sanatının konusu olmuştur.

Friedrich Schiller Belgeseli