Anaksagoras (Anaxagoras)

Eski Yunan Filozofanaksagoras

Doğum           : İÖ 500

Ölüm              : İÖ 428

Etkili bir Yunan filozofu olan Anaksagoras, muhtemelen milattan önce 500 yılında doğdu. Memleketi olan Küçük Asya’daki Clazomenae’deki kasabasında, görünen o ki, bazı bilgi birikimi ve siyasi nüfuz ihtimalleri öğrenildikten sonra aramalarına engel olacaklarından korkarak, erkenden (M.Ö 464)’de Yunan kültürünün merkezi haline gelen Atina’ya gitti. Orada otuz yıl kaldığı söylenir.

Perikles’in onu sevdiği ve hayranlık duyduğu çeşitli kaynaklarda ifade edilir. Ayrıca şair Euripides’in bilim ve insanlık için ondan ilham aldığı söylenmektedir. Bazı yetkililer, Sokrates‘in bile onun öğrencileri arasında olduğunu iddia etmektedir. Onun etkisi kısmen astronomi ve matematik üzerindeki üstünlüğüne bağlıydı, fakat yine de üstün kişiliği ve sıradan zayıflıklara karşı dirayeti ile de bilinmektedir.

Felsefe ve bilimsel araştırma ruhunu Ionia’dan Atina’ya getiren kişi kendisiydi. Gök cisimlerine dair gözlemleri onu evrensel düzen için yeni teoriler üretmeye yöneltti. Bu da onun popüler inançla çarpışmasına neden oldu. Tutulmalar, göktaşları, gökkuşakları ve Peloponnesus’tan daha büyük, çarpıcı bir metal kütlesi olarak tanımladığı güneşi, bilimsel olarak anlatmayı ve gök cisimlerinin, yeryüzünden kopmuş ve hızla dönmesi nedeniyle ateşlenmiş olan taş yığınları olduğunu açıklamayı denemiştir.

Dönemin cahil, çoktanrıcı inancı böyle bir açıklamaya tahammül edemezdi. Perikles‘in düşmanları, vatandaşlarının batıl inançlarını, arkadaşına saldırmak için kullandılar.

Anaksagoras, kurulan dini dogmalara aykırı davranmaktan sorumlu tutulması üzerine tutuklandı.  Onun beraat etmesini sağlamak için Perikles‘in bütün düşüncelerine ihtiyaç duyuldu. Buna rağmen Atina’dan Lampsacus’a (M.Ö. 434-433) gitmek zorunda bırakıldı. Şehrin tümünden saygı gördüğü bu yerde, milattan önce 428 civarında öldü.

Anaksagoras (Anaxagoras) Belgeseli