Gnaeus Pompeius Magnus

Romalı Asker ve Devlet Adamıgnaeus-pompeius-magnus

Doğum           : İÖ 106

Ölüm              : İÖ 48

Pompeius, Soylu geleneklerine uygun olarak eğitildi. Muhafazakâr partiye katılırken, Consul Sulla‘nın yanında Marrius’a karşıydı. Afrika ve Sicilya’da adına yaptığı başarıdan dolayı ilk olarak kendi askerleriyle M.Ö. 79’da, daha sonra Sulla tarafından büyük bir törenle karşılandı.

M.Ö 71’de Senato, Sulla‘nın ölümüyle birlikte kuzey İtalya’da yükselen eski konsül M. Aemilius Lepidus ile savaşmaya başladı. Lepidus‘a karşı yaptığı başarıdan sonra, İspanya’da isyan eden Serterius’a gönderildi. M.Ö. 71’de İtalya’ya tekrar barış getirdi. M.Ö. 70’de Crassus’la birlikte halkı ve askerleri kendisine katmayı başardı.

Akdeniz ticaretini bozan korsanlarla savaştı. Anadolu’da Pontus Kralı VI. Mithridates‘e karşı Doğu savaşının komutasına getirildi. M.Ö. 66’da sınırsız güçlerle donatılarak Anadolu’ya taşındı ve üç yıl savaşın ardından Mithridates‘i yendi. M.Ö. 64 Suriye’ye, M.Ö. 63, Mısır’a giden ticari yolların kontrolünü de üstlendi. Pontos Kralı VI. Mithridates intihar ettiğinde askeri operasyonları devraldı ve ele geçirdiği yerlerde yeni düzenlemeler yaptı (M.Ö. 63).

M.Ö. 62’de Roma’ya döndü ve Sezar‘dan aldığı destekle güçlendi. Crassus ve Sezar ile anlaşarak M.Ö. 59’da I. Triumvirlik’i kurdu. M.Ö. 56’da Triumvirliğin yenilenmesi ile Roma dünyası bu üç devlet adamı arasında paylaşıldı. Galya Sezar‘a, Doğu ülkeleri de Crassus‘a, Roma  ve İspanya da Pompeius‘a verildi. M.Ö. 55’de yeniden Konsül seçildi.

Ölümü

M.Ö. 53 yılında Crassus‘un ölümünün ardından Senato tarafından tek konsül olarak atandı. Galya’daki görevi son bulunca, Sezar eyaletinden izin almadan ayrılma, Senato ise Sezar‘ın vilayetini terk etmesi kararı aldı. Aralarındaki bu çekişme sonucunda savaş çıktı. Bu savaşta Pompeius doğudaki güçlerinden yararlanmak için Roma’yı Sezar‘a bırakarak Yunanistan’a geçti. Sezar ve Rubico‘yu yakalamaya çalıştı. M.Ö. 48’de iki ordunun bir araya geldiği Pharsalos’ta büyük bir yenilgi yaşayan Pompeius, Mısır’a kaçtı ve orada öldü.